Most Tumski we Wrocławiu – historia, konstrukcja i jak go fotografować

Most Tumski to krótki most, niecałe 53 metry, ale chyba żaden inny we Wrocławiu nie trafia na tyle zdjęć. Prowadzi z Wyspy Piasek na Ostrów Tumski, prosto pod katedrę. Fotografowałem go o różnych porach dnia i za każdym razem wychodzi trochę inaczej: raz jako zielona stalowa ażurowa konstrukcja nad Odrą, raz jako rama dla wież katedry, a po zmroku jako scena dla latarni gazowych.

Granica dwóch światów

Przeprawy w tym miejscu istniały co najmniej od XII wieku. Most nie był zwykłą drogą: wyznaczał granicę między miastem a Ostrowem Tumskim, który od 1315 roku w całości należał do Kościoła i miał własną jurysdykcję. Przy wejściu na most stał słup graniczny, a przechodzący mieli obowiązek zdjąć nakrycie głowy. Według tradycji dotyczyło to także koronowanych głów.

Przez stulecia stał tu most drewniany, wielokrotnie niszczony i odbudowywany, przez długi czas z jednym przęsłem zwodzonym. Zachował się nawet opis katastrofy z 1423 roku, kiedy most nie wytrzymał przechodzącej po nim procesji w Niedzielę Palmową.

Stalowy most z 1889 roku

Obecny most zbudowano w 1889 roku. To dwuprzęsłowa stalowa, nitowana konstrukcja kratownicowa w systemie Gerbera. Ma 52,19 m długości, a pomost 6,84 m szerokości. Elementy wyprodukowała huta w Rudzińcu koło Gliwic i przypłynęły do Wrocławia barkami, Kanałem Kłodnickim i Odrą. Kształt mostu wzorowano na zwycięskim projekcie z konkursu na most w Mannheimie, przystosowanym do dwóch przęseł.

Ciekawostka, którą lubię opowiadać klientom: charakterystyczna brama portalowa i górne łuki kratownicy nie przenoszą właściwie żadnych obciążeń. Są przede wszystkim ozdobą. To właśnie one robią z mostu „bramę” do Ostrowa i to one najlepiej wychodzą na zdjęciach.

W 1945 roku, podczas oblężenia Festung Breslau, most został uszkodzony. Na niektórych elementach do dziś widać ślady ostrzału i odłamków. Remontowano go m.in. w 1992 roku oraz w latach 2019–2020, kiedy był zamknięty nawet dla pieszych. Przy tym ostatnim remoncie naprawiono kamienne podpory, zmodernizowano jezdnię i odnowiono powłokę stalową. Od 1976 roku most jest w rejestrze zabytków. Ruch samochodów jest na nim zakazany.

Święta Jadwiga i święty Jan Chrzciciel

Przy wejściu od strony Wyspy Piasek, na wysokich neogotyckich cokołach, stoją od 1893 roku dwie piaskowcowe figury dłuta Gustava Grunenberga.

Święta Jadwiga, patronka Śląska, ma na głowie koronę, a w ręku model kościoła, symbol jej fundacji.

Święty Jan Chrzciciel jest patronem wrocławskiej katedry i archidiecezji. Obie postacie witają więc wchodzących na „wyspę Jana”, jak dawniej nazywano Ostrów.

Latarnie i kłódki

Przy moście i na całym Ostrowie Tumskim świecą zabytkowe latarnie gazowe. Wieczorem zapala je ręcznie latarnik, co samo w sobie przyciąga ludzi z aparatami.

Most nazywany jest też Mostem Zakochanych. Przez lata pary wieszały na balustradach kłódki, aż ich ciężar zaczął zagrażać konstrukcji. Przy remoncie w 2019 roku zdjęto ich 17 ton.

Jak fotografuję Most Tumski

• Przez portal. Najbardziej rozpoznawalny kadr to widok wzdłuż mostu, z łukiem portalu w kadrze. Od strony Piasku w tle są wieże katedry, od strony Ostrowa kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku. Ustawiam aparat na osi mostu, żeby portal był symetryczny, i pilnuję, żeby pionowe słupki balustrad nie uciekały na boki.
• Z bulwaru nad Odrą. Z brzegu widać całą sylwetkę mostu i oba przęsła odbite w wodzie. Najlepiej przy bezwietrznej pogodzie.
• Niebieska godzina. Latarnie gazowe świecą ciepło, niebo jest jeszcze granatowe, a ceglane kościoły podświetlone. To najlepszy moment w ciągu doby.
• Długi czas naświetlania. Most jest zawsze pełen ludzi. Przy kilkusekundowym czasie zamieniają się w miękkie smugi, a konstrukcja zostaje ostra. Statyw jest konieczny.
• Detale. Nity, ornamenty portalu i figury przy wejściu najlepiej fotografować dłuższym obiektywem, z boku, w świetle bocznym.

Galeria

---

Wpis opublikowany pierwotnie w 2024 roku na mojej poprzedniej stronie, w listopadzie 2026 przepisany i poprawiony.